Źródła Językowe

   Źródła językowe wymagają ponownej weryfikacji przez specjalistów.
   Najczęściej przyjmuje się, że nazwa Kruszwicy pochodzi od kruszy- kruszwy- gruszy. W takim wypadku możliwy byłby jej związek ze świętym drzewem rodowym, którym dla Goplan mogła być grusza. Inaczej sąd nasz wypadłby, gdybyśmy przyjęli możliwość brzmienia dawniej tej nazwy Kruszwice, a także o ile uznalibyśmy, że rację mają ci badacze, którzy wiążą jej rodowód z kruszą soli.
   Pasjonujące jest również zagadnienie pochodzenia nazwyobecnego Ostrowa Rzępowskiego. J.U. Niemcewicz w 1812 r. zapisał, że wyspa ta zwała się Rzepna, w połowie XIX w. mowa o Wyspie Rzempowskiej, a na początku XX w. S.Kozierowski zaczął stosować nazwę Rzępowska. Nie wiadomo, niestety jak odległych czasów określenia te sięgają. Sądząc z odkryć poczynionych przez Romana Jakimowicza, mało prawdopodobne wydaje się zdanie, by pochodziły one z początkowych lat istnienia państwa polskiego. Nadano je więc w okresie, gdy odżyły wspomnienia o najdawniejszych dziejach Polski. Nie wcześniej zapewne jak u schyłku XIII lub XIV w. W takim razie odpadłyby możliwości łączenia jej z postacią legendarnej Rzepki, a także nieistotne, niezależne od samych braków w etymologii,byłyby próby A.Czubryńskiego wiązania genezy nazwy Rzempowa z mitami fallicznymi. Zarówno więc dane archeologiczne jak językowe nie dają ani pozytywnej, ani negatywnej odpowiedzi na pytanie, czy wypadki opisane przez Galla Anonima, a rozbudowane i zlokalizowane w Kronice Wielkopolskiej w Kruszwicy istotnie miały miejsce i czy tam się rozegrały (oczywiście nie w wersjach w źródłach tych podanych). Ta karta naszych dziejów czeka jeszcze na swoje zbadanie.

W.Hensel, A.Broniewska, Starodawna Kruszwica,Wrocław 1961,s.137-138.